Το ελληνικό μοντέλο NPL δεν είναι αποτυχία διαχείρισης — είναι συνειδητή επιλογή πολιτικής που εφάρμοσε τη θεωρία της απρόοπτης μεταβολής αποκλειστικά υπέρ των τραπεζών και σε βάρος όλων των άλλων.
Δεν ζητάμε να μη πληρωθούν τα δάνεια. Ζητάμε το ίδιο δίκαιο για όλους: αν η απρόοπτη μεταβολή συνθηκών δικαιολόγησε >100 δισ. € κρατικής στήριξης στις τράπεζες, δικαιολογεί και την εφαρμογή του ΑΚ 388 για τον δανειολήπτη που η ίδια κρίση κατέστρεψε.
Η Ελλάδα εφάρμοσε de facto την αρχή που η Γαλλία κωδικοποίησε το 2016 ως théorie de l'imprévision (άρθρο 1195 Code Civil) — αλλά μονομερώς και κατ' αποκλεισμό.
Το κράτος εφάρμοσε ΑΚ 388 υπέρ του μέρους που συνέβαλε στη δημιουργία των απρόοπτων συνθηκών — και αρνήθηκε την εφαρμογή υπέρ του μέρους που τις υπέστη χωρίς καμία ευθύνη. Αυτό παραβιάζει ταυτόχρονα ΑΚ 281, ΑΚ 288, Άρθ. 4 Συντάγματος και ΧΘΔΕΕ Άρθ. 20.
Η Γαλλία κωδικοποίησε την théorie de l'imprévision ακριβώς για να αποτρέψει αυτή τη μονομερή εφαρμογή. Το άρθρο 1195 Code Civil ορίζει ρητά ότι και τα δύο μέρη μπορούν να επικαλεστούν την απρόοπτη μεταβολή — και ότι αυτή η δυνατότητα δεν μπορεί να αποκλειστεί συμβατικά υπέρ του ισχυρότερου μέρους.
Η Ελλάδα είχε αυτή την προστασία πριν τη Γαλλία, στο ΑΚ 388 από το 1940. Δεν την εφάρμοσε συμμετρικά.
Όταν ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα δανείζει δημιουργώντας λογιστικό χρήμα (M1/M2) χωρίς αντίκρισμα σε πραγματικό (M0), κατά αναλογία εκδίδει ακάλυπτη επιταγή.
Το πρόβλημα των NPL δεν ήταν ατυχία — ήταν νομοτελειακό αποτέλεσμα της αποσύνδεσης λογιστικού χρήματος από πραγματικό. Οι τράπεζες δημιούργησαν απαιτήσεις που δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματικό πλούτο. Όταν το χάσμα έγινε αδύνατο να κρυφτεί, το κόστος μεταφέρθηκε στους δανειολήπτες — ενώ η "αξία" (ακίνητα, πιστώσεις, υπηρεσίες) μεταφέρθηκε στα funds.
Η αναλογία με την ακάλυπτη επιταγή είναι νομικά σημαντική: για τη φυσική πρόσωπο υπάρχει ποινική ευθύνη. Για τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό υπήρξε κρατική διάσωση. Αυτή η ασυμμετρία ποινικής και αστικής ευθύνης είναι η βάση για αίτημα αδικαιολόγητου πλουτισμού (ΑΚ 904-913).
Δεν είναι τυχαίο ότι Ιρλανδία, Κύπρος, Αυστρία, Γερμανία και Ισπανία δεν επέτρεψαν τιτλοποιήσεις και μεταβιβάσεις παρά μόνο σε AMC/bad banks με δημόσια αποστολή. Η λογική είναι ακριβής: η τιτλοποίηση μετατρέπει το πρόβλημα σε προϊόν — και το προϊόν δεν έχει κίνητρο επίλυσης, έχει κίνητρο είσπραξης.
Η ανάθεση της διαχείρισης σε ιδιώτες είναι επιτρεπτή — αλλά υπό δημόσια εντολή και υποχρέωση αποπληρωμής. Αυτό ακριβώς κάνει η ΚΕΔΙΠΕΣ με την doValue Cyprus. Αυτό ακριβώς αρνήθηκε η Ελλάδα.
Η θεαματική διείσδυση funds, REOCOs, servicers και τεχνολογικών παρόχων στις αγορές ακινήτων, πιστώσεων και υπηρεσιών τα τελευταία 5 χρόνια δεν είναι τυχαία παρενέργεια — είναι το επιχειρηματικό μοντέλο που εξαρχής σχεδιάστηκε.
Οι ίδιοι που δημιούργησαν το χρέος τώρα κατέχουν τα ακίνητα. Με δημόσιο χρήμα, σε αγορές από τις οποίες αποκλείστηκαν οι δανειολήπτες.
Η ισονομία είναι η θεμελιώδης αρχή πάνω στην οποία στηρίζεται η έννομη τάξη. Δεν είναι ιδεολογία — είναι το ελάχιστο που απαιτεί το κράτος δικαίου.
«τὸ ἀντίξουν συμφέρον καὶ ἐκ τῶν διαφερόντων καλλίστην ἁρμονίαν.»