1. Το δικονομικό πλαίσιο της αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης

Η επίκληση αυτοτελούς πρόσθετης παρέμβασης προϋποθέτει, κατά το άρθρο 80 ΚΠολΔ
και τη συναφή νομολογία, την ύπαρξη ιδίου, άμεσου και αυτοτελούς εννόμου
συμφέροντος του παρεμβαίνοντος — δηλαδή συμφέροντος διακεκριμένου τόσο
από εκείνο του διαδίκου υπέρ του οποίου παρεμβαίνει όσο και από απλή οικονομική
ή λειτουργική συνάφεια με την έκβαση της δίκης.

Στην προκείμενη περίπτωση, η παρεμβαίνουσα δεν διαθέτει τέτοιο ίδιο έννομο
συμφέρον, καθόσον ομολογείται δικαστικά ότι το συμφέρον που αντλείται είναι
εκείνο της Pillar. Η επίκληση εννόμου συμφέροντος συνδεόμενου αποκλειστικά με
την έκβαση της δίκης υπέρ της τράπεζας ή της Pillar αναιρεί εννοιολογικά τον
«αυτοτελή» χαρακτήρα της παρέμβασης, διότι τη μετατρέπει σε απλή διαδικαστική
υποστήριξη αλλότριου δικαιώματος — η οποία κατά το σύστημα της πολιτικής
δικονομίας δεν αρκεί για τη θεμελίωση παραδεκτής αυτοτελούς παρέμβασης.

2. Η πλειοψηφία ΟλΑΠ 1/2023 και η κρίσιμη πλημμέλειά της

Και είναι μεν αληθές ότι αναγνωρίστηκε με τις διατάξεις του Α2 §4 ν. 4354/2015
στις Ε.Δ.Α.Δ.Π. εξαιρετική νομιμοποίηση· όμως το κράτος και οι οντότητες
διαχείρισης των ΜΕΔ επικαλούνται ότι εφαρμοστέες είναι οι διατάξεις του
ν. 3156/2003. Η πλειοψηφία της ΟλΑΠ 1/2023 επεξέτεινε ερμηνευτικά τις διατάξεις
αυτές και αναγνώρισε ότι παρέχεται «εξαιρετική νομιμοποίηση» στις Ε.Δ.Α.Δ.Π. —
αν και δεν περιλαμβανόταν ρητώς. Το ελληνικό κράτος έσπευσε να τη νομοθετήσει
με το Α115 ν. 5072/2023, στο πλαίσιο δημιουργίας βάσης «ισχυρισμού» ρητής
νομοθετικής πρόβλεψης.

Η Ε.Δ.Α.Δ.Π. δεν νομιμοποιείται ενεργητικά ούτε ως «μη δικαιούχος
διάδικος», διότι η «εξαιρετική νομιμοποίηση» που της αναγνωρίζεται
δεν πληροί οποιαδήποτε από τις δογματικές προϋποθέσεις που η πολιτική
δικονομία, η επιστήμη και η βιβλιογραφία αναγνωρίζει για μια τέτοια
δικονομική υποκατάσταση.

3. Οι κλασικές περιπτώσεις μη δικαιούχων διαδίκων

Η ελληνική έννομη τάξη επιτρέπει την εξαιρετική νομιμοποίηση μόνο σε
περιπτώσεις όπου ο πραγματικός δικαιούχος αδυνατεί αντικειμενικά να ασκήσει
το δικαίωμά του, όπου απαιτείται προστασία συλλογικού συμφέροντος, θεραπεία
σύγκρουσης συμφερόντων ή αποτροπή βλάβης τρίτων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα:

• Σύνδικος πτωχεύσεως για τις δίκες της πτωχευτικής περιουσίας
• Αναγκαστικός διαχειριστής, εκτελεστής διαθήκης, εκκαθαριστής κληρονομίας
• Διάδικος που διέθεσε το επίδικο αντικείμενο κατά τη διάρκεια της δίκης
• Πλαγιαστικός ενάγων-δανειστής του δικαιούχου του επίδικου δικαιώματος
• Αναγνωρισμένες ενώσεις καταναλωτών, ΤΕΕ, Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης
• Εισαγγελέας στη δίκη ακυρώσεως γάμου
• Υπουργός Οικονομικών επί κοινωφελών περιουσιών
• Κεντρική Αρχή για τη διεθνή απαγωγή παιδιών
• Πλοίαρχος, εφοπλιστής ή πλοιοκτήτης σε περίπτωση επιθαλάσσιας αρωγής
• Οργανισμός Διοικήσεως Εκκλησιαστικής Περιουσίας για τις δίκες των μονών

4. Η εναλλακτική που δεν επελέγη — το ευρωπαϊκό μοντέλο bad bank

Αν το κράτος και ο τραπεζικός τομέας ήθελαν πραγματικά να υπηρετήσουν
το γενικό δημόσιο συμφέρον και τις αρχές ισότητας και αναλογικότητας,
θα δημιουργούσαν — σύμφωνα με τους κανόνες των κρατικών ενισχύσεων —
bad banks ή ανεξάρτητους δημόσιους φορείς με υποχρεώσεις
παροχής δημόσιας υπηρεσίας.

Αντίθετα, αυτό που συμβαίνει ήδη για 11ο έτος στην Ελλάδα είναι σύμπραξη
κράτους, τραπεζικού τομέα και ιδιωτικών κερδοσκοπικών εμπορικών σχημάτων
για τη διαμόρφωση λεόντειου πλαισίου διαχείρισης πιστωτικών ανοιγμάτων.

«Άγνωστοι, ως επί το πλείστον αλλοδαποί επενδυτές να αποκτήσουν δικαίωμα
είσπραξης δισεκατομμυρίων ευρώ, χωρίς έδρα στη χώρα, χωρίς ΑΦΜ, χωρίς
εγγραφή στα εμπορικά μητρώα, με fast track δικαστικές διαδικασίες και
διαδικασίες διπλής είσπραξης.»

5. Η οικονομική διάσταση — ποσοτικοποίηση της ενίσχυσης

Η «εξαιρετική νομιμοποίηση» δεν λειτουργεί απλώς ως δικονομική διευκόλυνση,
αλλά ως μηχανισμός αποφυγής φορολογικών υποχρεώσεων που θα
ήταν αναπόφευκτες εάν τα funds εμφανίζονταν τα ίδια ως διάδικοι — γεγονός
που ενισχύει περαιτέρω τον χαρακτήρα της ρύθμισης ως έμμεσης κρατικής
ενίσχυσης μεγάλης κλίμακας.

Οι αγοραστές ασκούν δικαιώματα, εισπράττουν απαιτήσεις και ενεργοποιούν
τον κρατικό μηχανισμό αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς:

• Μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα
• Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ)
• Καταχώρηση στο ΓΕΜΗ
• Φορολογική υποχρέωση επί των κερδών
• Υπαγωγή στη φορολογική εθνική μεταχείριση

Σημειώνεται ότι από το 2023 το κράτος μερίμνησε να συμπεριλάβει και
φυσικά πρόσωπα ως δυνητικούς αγοραστές πιστώσεων
(Α4 §§4, 6, 21, 23 ν. 5072/2023) — δικαίωμα που το ίδιο κράτος
αρνήθηκε στον δανειολήπτη.

6. Παράβαση άρθρου 107 ΣΛΕΕ — τα τέσσερα κριτήρια Altmark

Η επίμαχη ρύθμιση παρέχει σε αλλοδαπά επενδυτικά κεφάλαια θεσμικό
πλεονέκτημα που δεν απολαμβάνει καμία εγχώρια επιχείρηση. Πρόκειται για
κρατική, έμμεση, ασυμβίβαστη με τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς και
μη κοινοποιηθείσα ενίσχυση
(32012D0021),
η οποία δεν πληροί κανένα από τα τέσσερα σωρευτικά
κριτήρια
Altmark (C-280/00):

Η ενίσχυση αυτή:

• Δεν κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή (άρθρο 108 §3 ΣΛΕΕ)
• Στρεβλώνει/νοθεύει τον ανταγωνισμό
• Επηρεάζει το ενδοενωσιακό εμπόριο (Α101 επ. και 107 ΣΛΕΕ)
• Παρέχει επιλεκτικό πλεονέκτημα σε αλλοδαπούς επενδυτές
• Αποκλείει εγχώριους φορείς από ισότιμη συμμετοχή στην αγορά NPLs
• Υπονομεύει την αρχή της φορολογικής ουδετερότητας

7. Συμπέρασμα — Ανυπόστατη και ανίσχυρη η «εξαιρετική νομιμοποίηση»

Η παροχή «εξαιρετικής νομιμοποίησης» στις ΕΔΑΔΠ, είτε κατ’ εφαρμογή
του ν. 4354/2015, είτε του ν. 3156/2003, είτε του ν. 5072/2023, αποτελεί
παράνομη ενίσχυση ασυμβίβαστη με τους κανόνες της εσωτερικής
αγοράς — ανυπόστατη και ανίσχυρη κατά τη συνδυασμένη ερμηνεία
Α108–101 ΣΛΕΕ σε συνδυασμό με τα Α178, 180 ΑΚ.

Ορθώς η μειοψηφία της ΟλΑΠ 1/2023 επισήμανε ότι η κατ’ εξαίρεση
νομιμοποίηση δεν μπορεί να επεκτείνεται ερμηνευτικά — ιδίως όταν αφορά
ιδιωτικούς φορείς χωρίς δημόσια αποστολή. Η αποσπασματική, ερμηνευτική
και επικίνδυνη αναγνώριση δικονομικής δράσης σε ιδιωτικούς διαχειριστές
απαιτήσεων δημιουργεί προηγούμενο με τραγικές συνέπειες
— τόσο για το κράτος δικαίου όσο και για το εμπόριο εντός της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.^[1]